Donuk omuz (Adhesive Kapsulitis olarak da isimlendirilir), omuz eklem kapsülünü etkileyerek omuz ekleminde sertliğe ve hareketlerin kısıtlanmasına neden olan durumdur. Donuk omuz omuz tendiniti ve rotator kasların yaralanmasından farklıdır. Donuk omuz omuz kapsülünü etkilerken; rotator cuff yaralanmaları omuz ekleminin tendon ve kaslarını etkiler.
Omuz ekleminin anatomisi:
Omuz eklemi bir çok kas, kemik ve tendonun birleşmesinden oluşan kompleks bir yapıdır. Bu kompleks yapıda meydana gelen herhangi bir sorun omuz hareketlerini etkileyerek bir çok soruna neden olur
Omuz üç kemik ve dört kasın tendonlarından oluşur. Bu kemikler Skapula (kürek kemiği), klavikula (köprücük kemiği) ve Humerustur(üst kol kemiği). Kaslar supraspinatus, infraspinatus, teres minör, subscapularistir. Bu kasların tendonları kemiklere yapışarak omuz hareketlerini sağlar. Donuk omuz üst kol kemiğinin (humerus) kürek kemiğindeki soket tipi yapıya girerek oluşturduğu glenohumeral eklemde meydana gelir. Eklemi destekleyen ligamanlar (bağlar) ve çevreleyen kapsülün inflamasyonu sonucunda sertlik ve hareket kısıtlılığı oluşur.
Nedenleri:
Donuk omuzun kesin nedeni bilinmemektedir, ancak rotator kasların yırtılması, artriti veya omuz cerrahisi sonrası oluşabilir. Ayrıca kötü postür (pozisyon), omuz eklemi çevresindeki bağların kısalmasına neden olarak donuk omuza neden olabilir. Diğer bir teoride ise, diyabet ve hipertiroidi gibi hormonal ve genetik durumlar donmuş omuzun oluşmasına katkıda bulunabildiği düşünülmektedir.
Donuk omuzun semptomları:
Donuk omuzun en sık görülen belirtileri ağrı ve sertliktir. Ağrı genellikle devamlıdır, sertlik ise omuzun hareketlerini engeller hastalar sıklıkla kolunu başının üstüne kaldıramaz, omuzun içe doğru hareketleri kısıtlıdır.
Donuk omuzun ilerleme süreci 3 aşamadır:
- 1. Faz (Donma fazı): hasta orta şiddette ağrı ve omuz ekleminde ağrı hisseder. Bu süreç birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.
- 2. Faz (Donma işleminin sonlandığı faz): eklemde sertlik değişmezken ağrının azaldığı fazdır. Birkaç aydan 1 yıla kadar sürebilir.
- 2. Faz(iyileşme fazı): omuz hareketlerinin tama yakın iyileştiği dönemdir. Birkaç ay sürebilir.
Donuk omuzun tam olarak iyileşmesi 4-6 ayı bulurken bazı olgularda nadir olmakla birlikte 3 yıla kadar sürebilir.
Tedavi
Donuk omuz tedavisi ağrıyı azaltmak ve fizyoterapi yöntemlerinden oluşmaktadır. Ağrıyı azaltmak için antienflamatuar ilaç tedavisi ve fizyoterapi uygulanır.
Sıcak uygulama ve masaj:
- Isı belirli bir bölgede kan akımını artırmak için iyidir. Isı lambaları ve sıcak su paketleri kan akışını artırmak için en etkili yöntemlerdir.
- Masaj etkilenen bölgedeki kan dolaşımını artırarak oksijen ve diğer besinlerin taşınmasını sağlar. Ayrıca masaj kas, tendon ve eklem yaralanması ile ilgili skar dokunun azaltılmasını sağlar.
Ağrıyı azaltmaya yönelik fizyoterapi uygulamalarına öncelik verilmelidir. Fizyoterapi tedavi sürecinin en önemli parçası olmakla beraber tam olarak iyileşme için mutlaka uygulanmalıdır. Tedavide öncelikle ağrı sınırındaki aktivitelerle başlanarak yaralanmış bölgenin kan akışını artırmak gereklidir. Daha sonraki aşamada germe ve kuvvetlendirme egzersizleri yapılarak iyileşme hızlandırılmalıdır.
