Kistik Fibrozis tedavisinde Pozitif Ekspirasyon basıncı
Positive Expiratory Pressure (PEP)
Pozitif ekspirasyon basıncı kistik fibrozisli hastalarda sekresyonların akciğerlerden temizlenmesi için kullanılan yöntemlerden biridir.
Dirence karşı orta şiddette bir nefes verme işlevi sırasında, havayollarında oluşan pozitif basınç hava yollarının açık olmasına yardımcı olur. Bu pozitif basınç, hava akımının sekresyona bağlı olarak oluşan tıkanıklık bölgesinin altına girmesine, sekresyonların daha büyük havayollarına taşınmasına, buradan da öksürük ile dışarı atılmasına neden olur. Ayrıca bu pozitif basınç ile nebulize bronkodilator ilaçlar akciğerin derin kısımlarına verilebilir.
Pozitif basınç teknikleri:
- PEP Valf
- Flutter
- Acapella
PEP valf
PEP valf cihazı, nefesin tek taraflı olarak yerleşmiş valfin içinden geçmesine; direnç veya delik aracılığıyla dışarı verilmesine yarayan bir ağızlık kısmından oluşur.
Direnç hastanın akciğerinin tolerasyonuna göre belirlenir. Ayrıca cihazda bulunan basınç ölçer ile uygulanmak istenen basınç izlenebilir.
PEP valf cihazının uygulandığı en uygun pozisyon hastanın dik oturma pozisyonudur. Hasta ağızlık kısmını dudakların arasında hava sızmasını engelleyecek şekilde tutmalıdır. Derin nefesle alınan hava orta şiddetle, yavaşça ağızlık içine verilir, nefes verme sırasında nefesin küçük bir delik içtiği için bir direnç hissedilir. Bu direnç, hava yollarında pozitif basınç oluşturarak öksürüğü uyarır.
Cihazı kullanılarak yapılan 20 tekrardan sonra 2- 3 kez huff manevrasını yapmak gerekir. PEP valf cihazı 20 dk uygulanır.
Cihaz haftada bir kez, sabunlu sıcak su ile yıkandıktan kurutularak tekrar kullanılabilir.
Flutter
Flutter kullanılması kolay ve taşınabilir bir cihazdır. İçinde muhafaza ettiği çelik top sayesinde
Cihazı dudaklarınız arasına yerleştirerek, burnunuzdan derin nefes alınız, aldığınız nefesi cihaz içinden üfleyiniz. Bu sırada flutter içinde bulunan çelik topun titreştiğini, titreşimin akciğerlerde hissedildiğini fark edeceksiniz. Hava yollarında hissedilen titreşimler sayesinde nefes verme işlevi sırasında hava yollarında pozitif basınç oluşmasını sağlayarak sekresyonların atılmasına yardımcı olur. Uygulamayı 20 kez yaptıktan sonra huff manevrasını birkaç tek tekrarlayınız.
Acapella
Acapella bir cihazda iki farklı tedavi alternatifi sağlar(yüksek frekanslı titreşim ve pozitif hava yolu basıncı).
Acapellanın iç kısmında mıknatıslı bir kaldıraç bulunur. Bu mıknatıs kaldıracın bir tarafında diğerine doğru olan hava akımını aralıklı olarak kesintiye uğratarak akciğerlerde titreşimlere neden olur. Cihazın uç kısmında bulunan çevirme bölmeleri direncin ayarlanmasına yardımcı olur. Nefes acapella içinden verildiğinde kaldıraç ileri geri hareket eder. Kaldıracın hareketinin sayısı ve büyüklüğü hava akımına karşı ayarlanan dirence göre değişir.
Acapella iki renk haliden bulunur. Yeşil cihaz ekspiratuar akımın en az 15 L/dk olduğu; mavi renk ise ekspiratuar akımın 15 L/dk’den az olduğu durumlar içindir.
Uzm. Fzt. Osman COBAN
